Jak zrezygnować z zarządu spółki z o.o. skutecznie i odpowiedzialnie?
Czy firma straciła płynność finansową? Czy klientów ubywa, a problemy nasiliły się do tego stopnia, że perspektywy malują się już tylko w czarnych barwach? A może różnicie się ze wspólnikami koncepcjami co do dalszej działalności do tego stopnia, że nie widzisz już w tym miejscu dla siebie przyszłości? Jeśli tak, to z tego artykułu dowiesz się, jak zrezygnować z zarządu spółki skutecznie i odpowiedzialnie.
Newsletter
Czy można zrezygnować z funkcji członka zarządu spółki z o.o.?
Tak, możesz złożyć rezygnację z zarządu w spółce z o.o. Umożliwia Ci to Kodeks spółek handlowych. Zarówno art. 202 §5 jak i art. 369 §6 mówią o tym, że zrezygnować możesz zgodnie z przepisami o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie.
Wobec tego istotny jest tutaj art. 746 Kodeksu cywilnego. Na tej podstawie możesz zrezygnować w dowolnym czasie. Nie musisz więc czekać na odpowiedni termin. Jeśli teraz chcesz się zdecydować na rezygnację – możesz to zrobić.
Nie ma tu jednak stanowczo określonego sposobu składania rezygnacji. Dlatego też stosuje się przepisy mówiące o sposobie składania oświadczenia woli. Konkretniej chodzi tu o art. 61 Kodeksu cywilnego.
Spore wątpliwości może budzić komu masz przekazać rezygnację. Na szczęście w tej sprawie wypowiedział się Sąd Najwyższy w Uchwale z 31 marca 2016 r. III CZP 89/15. Adresatem rezygnacji jest sama spółka, którą reprezentuje jeden członek zarządu lub prokurent.
Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 marca 2016 r. akt III CZP 89/15:
Oświadczenie członka zarządu spółki kapitałowej o rezygnacji
z tej funkcji jest składane – z wyjątkiem przewidzianym w art. 210
§ 2 i art. 379 § 2 k.s.h. – spółce reprezentowanej w tym zakresie
zgodnie z art. 205 § 2 lub 373 § 2 k.s.h.
Powody rezygnacji
Rezygnacja z funkcji członka zarządu z ważnych powodów
Bardzo ważne jest, czy Twoja rezygnacja nastąpi z ważnego powodu czy bez ważnych powodów. Jeśli masz ważny powód, to możesz uniknąć odpowiedzialności za szkodę.
Takimi uzasadnionymi powodami mogą być:
- zły stan zdrowia – musi w sposób obiektywny znacznie Ci utrudniać lub całkiem uniemożliwiać wypełnianie obowiązków członka zarządu,
- długotrwałe konflikty między członkami zarządu lub wspólnikami – istotne jest, czy już wyczerpały się możliwe drogi rozwiązania tych konfliktów,
- sprzedaż całości lub większości udziałów spółki przez innego członka zarządu – jeżeli był on równocześnie wspólnikiem w spółce,
- trudna sytuacja życiowa – mowa tu np. o śmierci bliskiej osoby, rozwodzie czy konieczności sprawowania opieki nad ciężko chorym członkiem rodziny,
- brak zaufania do zarządu lub wspólników – musi być to uzasadnione konkretnymi sytuacjami, np. podstępnym działaniem w tajemnicy przed Tobą i wbrew Twojej woli,
- ciężkie naruszenie warunków współpracy przez spółkę – np. brak Twojego wynagrodzenia bez uzasadnienia.
Konsekwencje rezygnacji bez ważnych powodów
Jeżeli, jako członek zarządu sprawujesz tę funkcję odpłatnie, to rezygnacja z zarządu spółki bez ważnych powodów może obciążyć Cię odpowiedzialnością odszkodowawczą.
W art. 746 §2 Kodeksu cywilnego czytamy, że rezygnacja z odpłatnego zlecenia (przepis dot. także członków zarządu spółki) bez ważnego powodu rodzi odpowiedzialność za szkodę. Potwierdził to Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 3 marca 2016 r. I UK 91/15.
Na czym ta konsekwencja będzie polegała? Otóż będziesz odpowiadać za:
- straty rzeczywiste – czyli np. zaległości podatkowe, składkowe czy utracone w wyniku Twojej rezygnacji kontrakty,
- utracone korzyści – mowa tu m.in. braku możliwości podpisania umowy z nowym kontrahentem z powodu braku Twoje podpisu jako członka zarządu spółki.
Jak zrezygnować z zarządu spółki w praktyce?
Rezygnacja w zarządzie jednoosobowym
Jeśli stanowisz jednoosobowy zarząd, to sprawa jest nieco skomplikowana. Po pierwsze wróć do umowy spółki. Przeczytaj, czy w szczególny sposób reguluje kwestie rezygnacji z zarządu.
Gdy umowa nie mówi inaczej, rezygnację powinieneś złożyć na ręce wspólników spółki. Bardzo istotne jest, abyś zwołał zgromadzenie wspólników. W zaproszeniu na zgromadzenie możesz zawrzeć oświadczenie o rezygnacji. Oczywiście zgromadzenie trzeba zwołać w odpowiedni sposób, ale to już osobny temat.
Twoje oświadczenie o rezygnacji stanie się skuteczne dzień po dniu, w którym ma się odbyć zgromadzenie. Zgromadzenie wcale nie musi się odbyć, abyś skutecznie zrezygnował z zarządu spółki. A jeśli się odbędzie, to jego uczestnicy wcale nie muszą przyjąć formalnie Twojego oświadczenia – i tak przestaniesz pełnić funkcję członka zarządu.
Ale co zrobić w przypadku, gdy jesteś jedynym członkiem zarządu oraz jedynym wspólnikiem w spółce? Wówczas Twoja rezygnacja powinna przybrać formę aktu notarialnego.
Notariusz, który taki dokument podpisze, poinformuje sąd rejestrowy o Twojej rezygnacji. Skuteczność rezygnacji następuje z dniem podpisania aktu notarialnego.
Rezygnacja w zarządzie wieloosobowym
Jeśli jesteś członkiem wieloosobowego zarządu, to rezygnację powinieneś złożyć na ręce innego członka zarządu lub prokurenta. Dobrze będzie, jeśli wręczysz rezygnację na piśmie. To konkretny dowód działania, które podjąłeś.
Nie musisz koniecznie wręczać pisma z ręki do ręki. Jeśli taki dokument sporządzisz, podpiszesz własnoręcznie i wyślesz listem poleconym na adres spółki (najlepiej z dopiskiem imienia i nazwiska członka zarządu lub prokurenta) to także takie doręczenie należy uznać za skuteczne.
W praktyce forma pisemna rezygnacji służy także sporządzeniu odpowiedniego dokumentu do KRS. Wobec tego znacznie lepiej jest zdecydować się na taki sposób złożenia oświadczenia woli, niż jedynie ustny, który może sprawić istotne problemy dowodowe.
Rezygnacja z członkostwa w zarządzie wieloosobowym spółki staje się skuteczna wraz z dniem, gdy dotarła do innego członka zarządu lub prokurenta. W przypadku przesyłki pocztowej liczy się data, z którą adresat podpisem poświadczył odbiór listu poleconego.
Jak wygląda rezygnacja ostatniego członka zarządu?
Wspomnieliśmy już o rezygnacji, w sytuacji gdy spółka posiada jednoosobowy zarząd. Co jednak, kiedy zarząd na początku był wieloosobowy, po czym każdy członek rezygnował, aż zostałeś w zarządzie sam i też chcesz zrezygnować?
W przypadku ostatniego członka zarządu procedury będą wyglądały podobnie jak przy rezygnacji w zarządzie jednoosobowym. Jeśli masz innych wspólników, złóż im rezygnację poprzez zaproszenie na zgromadzenie wspólników.
Jeżeli prócz Ciebie nie ma żadnego innego wspólnika spółki postaraj się o sporządzenie rezygnacji w formie aktu notarialnego.
Zgłoszenie o wykreślenie członka zarządu do KRS
Po rezygnacji członka zarządu z pełnienia tej funkcji należy złożyć wniosek do sądu rejestrowego o wykreślenie tego członka z rejestru przedsiębiorców KRS.
Data złożenia wniosku musi być równocześnie tą datą, w której członek zarządu pełnił jeszcze swój mandat. Wymóg ten bierze się stąd, że spółka nie może mieć braków uniemożliwiających jej prawidłowe funkcjonowanie.
W związku z tym, niezależnie od tego czy wniosek będziesz składał osobiście czy przez pełnomocnika procesowego, powinieneś w tym dniu pełnić jeszcze funkcję członka zarządu.
W przeciwnym razie sąd wezwie spółkę do uzupełnienia braków w zarządzie albo wniosek odrzuci.
Rezygnacja a odpowiedzialność członka zarządu
Zgodnie z art. 299 §1 Kodeksu spółek handlowych, że jeśli egzekucja przeciwko spółce na da rezultatu, to za zobowiązania spółki odpowiadają solidarnie wszyscy członkowie zarządu. Ale co z byłymi członkami?
Rezygnacja z członkostwa w zarządzie sama w sobie nie zwalnia Cię z odpowiedzialności. Chodzi tutaj o zobowiązania, które powstały, gdy jeszcze byłeś członkiem zarządu. Za taki dług możesz odpowiadać.
Warto wspomnieć, że art. 299 §1 jest częściowo niezgodny z Konstytucją – Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2023 r. P 5/19. Chodzi tu o zakres, w jakim przepis ten nie przewiduje możliwości, aby pozwany były członek zarządu uwolnił się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, że wierzytelność, stwierdzona orzeczeniem, na podstawie którego wszczęto przeciwko spółce bezskuteczną egzekucję, nie istnieje.
Zgodnie z art. 299 §2 Kodeksu spółek handlowych:
Członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, o której mowa
w § 1, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz
niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody.
Przepis ten także został częściowo uchylony przez TK, tym samym wyrokiem P 5/19 w takim samym zakresie, co §1.
0
Komentarzy
Podziel się