zabezpieczenie roszczenia

Jak wygląda zabezpieczenie roszczenia w postępowaniu nakazowym?

Poważne opóźnienie w płatnościach kontrahenta może zagrozić płynności finansowej Twojej firmy. Masz kilka możliwości, żeby odzyskać należność — od polubownej windykacji należności krok po kroku po drogę sądową. Jeśli sprawa trafi do postępowania nakazowego, możesz wnioskować, by sąd ustanowił zabezpieczenie roszczenia.

Co to jest zabezpieczenie roszczenia?

Zabezpieczenie roszczenia jest ochroną interesów wierzyciela w postępowaniu nakazowym. Sąd może Ci go udzielić jedynie na Twoje własne żądanie. Podstawą prawną jest tutaj art. 730 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.).

Zabezpieczenie trwa do jednego z dwóch momentów. Może je uchylić sąd albo może się uprawomocnić rozstrzygnięcie w sprawie.

Po co sąd ustanawia zabezpieczenie roszczenia?

  • Tymczasowe zaspokojenie roszczeń wierzyciela.
  • Łatwiejsze dochodzenie roszczeń w nadchodzącym postępowaniu egzekucyjnym.
  • Wykonanie orzeczenia sądu w postępowaniu egzekucyjnym.
  • Osiągnięcie innego celu postępowania.

Jakie są podstawy udzielenia zabezpieczenia roszczenia?

  • Uprawdopodobnienie roszczenia.
  • Uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia.

Kiedy sąd może udzielić zabezpieczenia roszczenia?

Sąd udzieli zabezpieczenia, gdy uprawdopodobnisz roszczenie i interes prawny w jego udzieleniu. Możesz o to wnioskować zarówno przed wszczęciem postępowania, jak i w jego trakcie (art. 730 § 2 k.p.c.).

Uprawdopodobnienie oznacza, że nie musisz udowadniać roszczenia w stu procentach — wystarczy uczynić je wiarygodnym. Interes prawny istnieje, gdy brak zabezpieczenia utrudni albo uniemożliwi wykonanie przyszłego wyroku (art. 730¹ § 1 k.p.c.).

Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą, masz dodatkowe ułatwienie. Przy roszczeniach z transakcji handlowych do 75 000 zł interes prawny jest inny.

Jeśli minęły co najmniej 3 miesiące od terminu płatności, prawo uznaje go za uprawdopodobniony z mocy samego prawa (art. 730¹ § 2¹ k.p.c.). Nie musisz go wtedy osobno wykazywać.

Sąd orzeka w ramach postępowania nakazowego bez prowadzenia rozprawy. Jest to rodzaj postępowania cywilnego. Między stronami występuje wówczas konflikt interesów. Praktycznie nakaz zapłaty dotyczy wyłącznie należności pieniężnych – czyli właśnie takich, jakie ma wierzyciel wobec swojego kontrahenta.

Problem prawny? Zadzwoń PO_RADCĘ

  • Odpowiadamy w 24h.
  • Twoją sprawę oceni radca prawny.
  • Otrzymasz ofertę współpracy.
Bezpłatna ocena sprawy

5.0 (na podstawie opinii Google)

Jak wygląda zabezpieczenie roszczenia na podstawie wydania nakazu zapłaty?

Zgodnie z art. 492 § 1 k.p.c. nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia. Sąd nie nadaje mu klauzuli wykonalności. Co to znaczy w praktyce?

Taki tytuł sprawia, że komornik może zająć majątek Twojego dłużnika. A co konkretnie?

  • Wynagrodzenie za pracę.
  • Rzeczy ruchome.
  • Inne wierzytelności, w tym wierzytelności z rachunku bankowego.
  • Inne prawa majątkowe.

Możesz skorzystać z tego już teraz — nawet zanim nakaz się uprawomocni. Wystarczy, że pójdziesz z nim do komornika i złożysz wniosek o zabezpieczenie roszczenia na poczet przyszłej egzekucji.

Inaczej sprawa wygląda, gdy sąd wyda nakaz zapłaty na podstawie weksla lub czeku. Wówczas nakaz będzie tytułem egzekucyjnym. Oznacza to, że będzie on podstawą do nadania klauzuli wykonalności.

Jeśli nakazu jeszcze nie masz, zobacz, jak szybko uzyskać nakaz zapłaty, zanim przejdziesz do zabezpieczenia.

zajęcie komornicze
Fot. bruce mars, licencja unsplash.com

Czym różni się zabezpieczenie od egzekucji?

Zabezpieczenie i egzekucja to dwa różne etapy, nie synonimy. Zabezpieczenie nie może zmierzać do zaspokojenia roszczenia — chroni tylko przed tym, żeby dłużnik nie udaremnił przyszłego wykonania wyroku (art. 731 k.p.c.).

Egzekucja to kolejny krok. Zaczyna się dopiero, gdy masz tytuł wykonawczy, i wymaga osobnego wniosku egzekucyjnego do komornika. Wiąże się też z odrębnymi kosztami postępowania egzekucyjnego — innymi niż opłata za samo zabezpieczenie, o której piszemy niżej.

Zabezpieczenie nie trwa bezterminowo. Zwykle upada po dwóch miesiącach od uprawomocnienia się wyroku, jeśli nic dalej nie zrobisz (art. 754¹ § 1 k.p.c.).

Przy zajęciu ruchomości, wynagrodzenia, wierzytelności czy zarządzie przymusowym (art. 747 pkt 1 lub 6 k.p.c.) masz tylko miesiąc na złożenie wniosku o dalsze czynności egzekucyjne. Jeśli go nie złożysz, zabezpieczenie również upadnie (art. 754¹ § 2 k.p.c.). Pilnuj tych terminów, żeby nie stracić ochrony, którą już masz.

Jakie korzyści daje zabezpieczenie roszczenia?

Jedną z najważniejszych korzyści jest ochrona Twojego interesu. Dłużnik nie może wyzbyć się swojego majątku, dopóki postępowanie nie dobiegnie końca. Nie ma możliwości tzw. „ucieczki z majątkiem”. W związku z tym będzie z czego ściągać Twoją należność.

Komornik może np. zająć rachunek bankowy Twojego dłużnika. A więc w ten sposób zabezpieczy Twoje roszczenie pieniężne. Oczywiście ważne jest, by na koncie dłużnika znajdowała się suma, która w pełni zaspokoi należność.

Dłużnik, który zorientuje się, że ma komornika, może zechcieć dążyć do ugody. Taką propozycję warto rozważyć, zwłaszcza jeśli dłużnik zalega z płatnością wielu należności na Twoją rzecz.

O tym, jak prawidłowo przygotować taką ugodę, piszemy w osobnym artykule.

Dowiedz się, kiedy założyć sprawę w sądzie

Zastanawiasz się, czy skierowanie pozwu to dobre rozwiazanie Twojej sprawy? Pobierz checklistę i poznaj 8 powodów, kiedy powinieneś założyć sprawę w sądzie.

Jaki jest tryb uzyskania zabezpieczenia roszczenia?

Najpierw powinieneś udać się do sądu. Złożysz tam wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia. Musi to być sąd, który jest właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji.

Sąd rozpozna wniosek na podstawie treści pisma i dowodów, które dostarczysz. Ważne więc, byś uprawdopodobnił swoje roszczenie i wskazał swój interes prawny.

Oprócz tego musisz wskazać, jak komornik ma dokonać zabezpieczenia. Jeśli sąd wyda nakaz zapłaty, sam zdecydujesz, co komornik zajmie. Może to być wynagrodzenie dłużnika za pracę, jego ruchomości, wierzytelności z rachunku bankowego czy inne prawa majątkowe.

Następnie udaj się do komornika, także z wnioskiem o zabezpieczenie. Koniecznie zabierz ze sobą oryginał postanowienia sądu. W kolejnym kroku komornik rozpatrzy Twój wniosek i przystąpi do zabezpieczenia roszczenia.

Co powinien zawierać wniosek o zabezpieczenie roszczenia?

Wniosek musi wskazywać sposób zabezpieczenia — czyli to, w jaki sposób komornik ma zabezpieczyć Twoją należność (art. 736 § 1 k.p.c.). Przy roszczeniu pieniężnym musisz też podać sumę zabezpieczenia.

Ta suma ma swój limit powiązany z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Nie może przekroczyć dochodzonego roszczenia liczonego wraz z odsetkami do dnia wydania postanowienia oraz kosztami wykonania zabezpieczenia (art. 736 § 3 k.p.c.). Możesz do niej doliczyć też przewidywane koszty postępowania.

Oprócz sposobu i sumy zabezpieczenia wniosek musi uprawdopodabniać okoliczności, które go uzasadniają. Im dokładniej to zrobisz, tym mniejsze ryzyko, że sąd Twój wniosek oddali.

Jakie formy zabezpieczenia roszczenia możesz wybrać?

Zdążyliśmy już wymienić możliwe formy zabezpieczenia roszczenia, które możesz wybrać. Teraz przyjrzyjmy się temu z bliska.

Komornik może zająć ruchomość dłużnika. Może to być np. samochód albo sprzęt RTV i AGD. Od teraz dłużnik nie może sprzedać tej rzeczy, ukryć ją lub zniszczyć.

Kolejne jest zajęcie wynagrodzenia za pracę. Komornik dokonać może tego bezpośrednio z rachunku bankowego dłużnika. Należy jednak pamiętać, że istnieje kwota wolna od zajęcia komorniczego.

Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Komornik zabezpiecza środki, które dłużnik zgromadził na swoim rachunku bankowym.

Inną wierzytelnością, którą komornik może zająć jest np. roszczenie dłużnika wobec osoby trzeciej. Jeśli ta osoba nie zapłaciła dłużnikowi za fakturę, to po zajęciu nie dostanie on tej płatności. Trafi ona na poczet zajęcia.

Zajęcie innego prawa majątkowego jest nieco bardziej skomplikowane, ale też może być skuteczne. Chodzi tu o zajęcie np. udziału w spółce, praw autorskich, prawa najmu czy dzierżawy.

Możesz też sięgnąć po hipotekę przymusową na nieruchomości dłużnika (art. 747 pkt 2 k.p.c.). Komornik wpisuje ją do księgi wieczystej, dzięki czemu roszczenie zabezpieczasz na konkretnej nieruchomości.

Gdy nieruchomość dłużnika nie ma urządzonej księgi wieczystej, hipoteka nie wchodzi w grę. W takiej sytuacji sąd może ustanowić zakaz zbywania lub obciążania tej nieruchomości (art. 747 pkt 3 k.p.c.).

Ostatnią opcją jest zarząd przymusowy nad przedsiębiorstwem dłużnika albo jego częścią (art. 747 pkt 6 k.p.c.). To rozwiązanie stosuje się rzadziej — głównie wtedy, gdy inne sposoby nie wystarczą do zabezpieczenia Twojej należności.

formy zabezpieczenia

Potrzebujesz odpowiedzi?

Udzielamy praktycznych porad prawnych, które rozwieją Twoje wątpliwości.

Umów spotkanie

porady prawne

Ile wynosi opłata za udzielenie zabezpieczenia?

Jeśli chcesz złożyć do komornika wniosek o zabezpieczenie roszczenia, to musisz dokonać opłaty stałej w wysokości 300 zł. Później czeka Cię jeszcze jeden koszt. Wyniesie 10 procent od wartości majątku objętego zabezpieczeniem, ale tylko w przypadku, gdy komornik skutecznie dokona zabezpieczenia.

Ten drugi koszt to tzw. opłata stosunkowa. Będzie ona pomniejszona o 300 zł opłaty stałej.

Art. 31 Ustawy o kosztach komorniczych:

  1. Opłata stała od wniosku o wykonanie zabezpieczenia roszczenia pieniężnego lub europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym wynosi 300 złotych.
  2. W razie wykonania zabezpieczenia roszczenia pieniężnego lub europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym, komornik pobiera od wnioskodawcy opłatę stosunkową w wysokości 10% wartości mienia objętego zabezpieczeniem. Opłata ta podlega zmniejszeniu o wysokość opłaty pobranej na podstawie ust. 1. Jeżeli ustalenie wartości mienia objętego zabezpieczeniem wymaga opinii biegłego, komornik wzywa uprawnionego do uiszczenia zaliczki na związane z tym wydatki. W razie nieuiszczenia zaliczki, termin umorzenia postępowania, o którym mowa w art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, wynosi miesiąc.

Jakie są praktyczne skutki zabezpieczenia na podstawie nakazu zapłaty?

Zabezpieczenie na podstawie nakazu zapłaty daje Ci od razu kilka konkretnych uprawnień.

  1. Możesz dochodzić swojego roszczenia. Zabezpieczona część majątku dłużnika będzie mogła stanowić zaspokojenie Twoich roszczeń.
  2. Wskażesz sposób zabezpieczenia. Wybierz, z jakiego składnika majątku dłużnika ma być zaspokojone Twoje roszczenie.
  3. Ograniczenie zabezpieczenia. Na wniosek strony pozwanej sąd może ograniczyć zabezpieczenie według swojego uznania.
  4. Konieczność wniesienia opłaty. Kiedy już udasz się do komornika z postanowieniem sądu i wnioskiem o zabezpieczenie, zapłacisz opłatę stałą i stosunkową. Piszemy o nich wyżej.

dokumentacja sądowa
Fot. Wesley Tingey, licencja unsplash.com

Najczęściej zadawane pytania o zabezpieczenie roszczenia w postępowaniu nakazowym

Tak, jeśli masz uprawdopodobnione roszczenie oraz wykażesz interes prawny, to możesz wnioskować o zabezpieczenie roszczenia. W tym celu najpierw udaj się do sądu, aby uzyskać postanowienie. Dopiero potem odwiedź komornika i złóż stosowny wniosek.

Tak. Sąd oddali wniosek, jeśli nie uprawdopodobniono roszczenia lub interesu prawnego. Na postanowienie oddalające przysługuje zażalenie do sądu wyższej instancji (art. 741 § 1 k.p.c.).

Dłużnik nie będzie mógł uciec ze swoim majątkiem, ani go sprzedać, czy pozbyć się w inny sposób. Dzięki temu będzie po prostu można odzyskać Twoje należności. Pamiętaj, że komornik może zająć wynagrodzenie za pracę, ruchomość, inne wierzytelności dłużnika czy inne prawa majątkowe.

Nie. Suma zabezpieczenia nie może przekroczyć wysokości dochodzonego roszczenia wraz z odsetkami i przewidywanymi kosztami postępowania. Zabezpieczenie nie służy zaspokojeniu, tylko tymczasowej ochronie (art. 736 § 3 k.p.c., art. 731 k.p.c.).

Newsletter

Komentarze

0

Komentarzy

Podziel się

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *


0
0
Twój koszyk
Koszyk jest pustyWróć do sklepu