Jak wygląda zabezpieczenie roszczenia w postępowaniu nakazowym?
Poważne opóźnienie w płatnościach ze strony kontrahentów może narazić spółkę na straty. Przy dużych transakcjach pociągnie to za sobą nawet zagrożenie dla płynności finansowej firmy. W ubieganiu się o swoją należność masz kilka możliwości. Jeśli dojdzie do postępowania nakazowego, to możesz ubiegać, by sąd ustanowił zabezpieczenie roszczenia.
Co to jest zabezpieczenie roszczenia?
Zabezpieczenie roszczenia jest ochroną interesów wierzyciela w postępowaniu nakazowym. Sąd może Ci go udzielić jedynie na Twoje własne żądanie. Podstawą prawną jest tutaj art. 730 Kodeksu postępowania cywilnego.
Zabezpieczenie może trwać albo do momentu, w którym sąd je uchyli, albo do momentu, w którym rozstrzygnięcie w sprawie się uprawomocni.
Po co sąd ustanawia zabezpieczenie roszczenia?
- Tymczasowe zaspokojenie roszczeń wierzyciela.
- Łatwiejsze dochodzenie roszczeń w nadchodzącym postępowaniu egzekucyjnym.
- Wykonanie orzeczenia sądu w postępowaniu egzekucyjnym.
- Osiągnięcie innego celu postępowania.
Jakie są podstawy udzielenia zabezpieczenia roszczenia?
- Uprawdopodobnienie roszczenia.
- Uprawdopodobnienie interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia.
Sąd orzeka w ramach postępowania nakazowego bez prowadzenia rozprawy. Jest to rodzaj postępowania cywilnego. Między stronami występuje wówczas konflikt interesów. Praktycznie nakaz zapłaty dotyczy wyłącznie należności pieniężnych – czyli właśnie takich, jakie ma wierzyciel wobec swojego kontrahenta.
Jak wygląda zabezpieczenie roszczenia na podstawie wydania nakazu zapłaty?
Nakaz zapłaty wydany przez sąd w postępowaniu nakazowym sam w sobie stanowi już zabezpieczenie Twoich roszczeń. Prawnie należy to nazwać tytułem zabezpieczenia. Sąd nie nadaje mu klauzuli wykonalności. Co to znaczy w praktyce?
Taki tytuł sprawia, że komornik może zająć majątek Twojego dłużnika. A co konkretnie?
- Wynagrodzenie za pracę.
- Rzeczy ruchome.
- Inne wierzytelności, w tym wierzytelności z rachunku bankowego.
- Inne prawa majątkowe.
Inaczej sprawa wygląda, gdy sąd wyda nakaz zapłaty na podstawie weksla lub czeku. Wówczas nakaz będzie tytułem egzekucyjnym. Oznacza to, że będzie on podstawą do nadania klauzuli wykonalności.
Jakie korzyści daje zabezpieczenie roszczenia?
Jedną z najważniejszych korzyści jest ochrona Twojego interesu. Dłużnik nie może wyzbyć się swojego majątku, dopóki postępowanie nie dobiegnie końca. Nie ma możliwości tzw. „ucieczki z majątkiem”. W związku z tym będzie z czego ściągać Twoją należność.
Komornik może np. zająć rachunek bankowy Twojego dłużnika. A więc w ten sposób zabezpieczy Twoje roszczenie pieniężne. Oczywiście ważne jest, by na koncie dłużnika znajdowała się suma, która w pełni zaspokoi należność.
Dłużnik, który zorientuje się, że ma komornika, może zechcieć dążyć do ugody. Taką propozycję warto rozważyć, zwłaszcza jeśli dłużnik zalega z płatnością wielu należności na Twoją rzecz.
Jaki jest tryb uzyskania zabezpieczenia roszczenia?
Najpierw powinieneś udać się do sądu. Złożysz tam wniosek o udzielenie zabezpieczenia roszczenia. Musi to być sąd, który jest właściwy do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji.
Sąd rozpozna wniosek na podstawie treści pisma i dowodów, które dostarczysz. Ważne więc, byś uprawdopodobnił swoje roszczenie i wskazał swój interes prawny.
Oprócz tego musisz wskazać, jak komornik ma dokonać zabezpieczenia. Jeśli sąd wyda nakaz zapłaty, to wówczas podejmiesz decyzję, czy komornik zajmie wynagrodzenie dłużnika za pracę, jego ruchomości, wierzytelności z rachunku bankowego czy inne prawa majątkowe.
Następnie udaj się do komornika, także z wnioskiem o zabezpieczenie. Koniecznie zabierz ze sobą oryginał postanowienia sądu. W kolejnym kroku komornik rozpatrzy Twój wniosek i przystąpi do zabezpieczenia roszczenia.
Jakie formy zabezpieczenia roszczenia możesz wybrać?
Zdążyliśmy już wymienić możliwe formy zabezpieczenia roszczenia, które możesz wybrać. Teraz przyjrzyjmy się temu z bliska.
Komornik może zająć ruchomość dłużnika. Może to być np. samochód albo sprzęt RTV i AGD. Od teraz dłużnik nie może sprzedać tej rzeczy, ukryć ją lub zniszczyć.
Kolejne jest zajęcie wynagrodzenia za pracę. Komornik dokonać może tego bezpośrednio z rachunku bankowego dłużnika. Należy jednak pamiętać, że istnieje kwota wolna od zajęcia komorniczego.
Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Komornik zabezpiecza środki, które dłużnik zgromadził na swoim rachunku bankowym.
Inną wierzytelnością, którą komornik może zająć jest np. roszczenie dłużnika wobec osoby trzeciej. Jeśli osoba trzecia nie zapłaciła dłużnikowi za fakturę, to po zajęciu dłużnik nie otrzyma tej płatności, a zostanie ona zaliczona na poczet zajęcia.
Zajęcie innego prawa majątkowego jest nieco bardziej skomplikowane, ale też może być skuteczne. Chodzi tu o zajęcie np. udziału w spółce, praw autorskich, prawa najmu czy dzierżawy.
Ile wynosi opłata za udzielenie zabezpieczenia?
Jeśli chcesz złożyć do komornika wniosek o zabezpieczenie roszczenia, to musisz dokonać opłaty stałej w wysokości 300 zł. Później czeka Cię jeszcze jeden koszt. Wyniesie 10 procent od wartości majątku objętego zabezpieczeniem, ale tylko w przypadku, gdy komornik skutecznie dokona zabezpieczenia.
Ten drugi koszt to tzw. opłata stosunkowa. Będzie ona pomniejszona o 300 zł opłaty stałej.
Art. 31 Ustawy o kosztach komorniczych:
- Opłata stała od wniosku o wykonanie zabezpieczenia roszczenia pieniężnego lub europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym wynosi 300 złotych.
- W razie wykonania zabezpieczenia roszczenia pieniężnego lub europejskiego nakazu zabezpieczenia na rachunku bankowym, komornik pobiera od wnioskodawcy opłatę stosunkową w wysokości 10% wartości mienia objętego zabezpieczeniem. Opłata ta podlega zmniejszeniu o wysokość opłaty pobranej na podstawie ust. 1. Jeżeli ustalenie wartości mienia objętego zabezpieczeniem wymaga opinii biegłego, komornik wzywa uprawnionego do uiszczenia zaliczki na związane z tym wydatki. W razie nieuiszczenia zaliczki, termin umorzenia postępowania, o którym mowa w art. 824 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, wynosi miesiąc.
Praktyczne skutki zabezpieczenia na podstawie wydania nakazu zapłaty
- Możesz dochodzić swojego roszczenia. Zabezpieczona część majątku dłużnika będzie mogła stanowić zaspokojenie Twoich roszczeń.
- Wskażesz sposób zabezpieczenia. Wybierz, z jakiego składnika majątku dłużnika ma być zaspokojone Twoje roszczenie.
- Ograniczenie zabezpieczenia. Na wniosek strony pozwanej sąd może ograniczyć zabezpieczenie według swojego uznania.
- Konieczność wniesienia opłaty. Kiedy już udasz się do komornika z postanowieniem sądu i z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia, to spadnie na Ciebie obowiązek uiszczenia opłat stałej i stosunkowej, o czym już wyżej pisaliśmy.
